Een mooi weerzien

‘Van je familie moet je het hebben’ is een ironische uitdrukking die in dit verhaaltje níet als zodanig beschouwd moet worden. Het gaat juist om de kracht van familie, hoe familieleden elkaar steunen door hun onderlinge verbinding.

In voor- en tegenspoed.

Dit gaat over het gezin van mijn opa en oma, Ben en Agatha Veldhuizen- van der Zee, dat zich vormde in de vooroorlogse jaren 30. In dit Utrechtse gezin werd mijn vader ook geboren. Zijn ouders kregen maar liefst acht kinderen, waar van vier zussen en vier broers. De oudste broer overleed helaas al op achtjarige leeftijd, door verdrinking. Dit trauma werd nooit vergeten en werd menigmaal benoemd en herdacht tijdens familiebijeenkomsten. Maar ook de vijf oorlogsjaren trokken een flinke wissel op dit gezin. Zij wisten toen al dat oorlog nooit een winnaar kent, slechts alleen maar verliezers. Helaas zijn er nog steeds idioten op deze wereld die denken dat ze wel een oorlog kunnen winnen.

Maar dit terzijde.

Na de oorlogsjaren likten alle gezinsleden hun wonden, fysiek en mentaal om vervolgens het leven weer op te pakken. Twee broers en een zus verlieten op een gegeven moment het ouderlijk nest in Jutphaas (Nieuwegein) om elders een gezin te stichten. Mijn vader vertrok naar Terschelling, zijn oudere broer ging naar de Noordoostpolder en kwam uiteindelijk in Coevorden terecht. Hun zusje en haar man gingen na hun trouwen in Hilversum wonen, verhuisden vervolgens naar Ommen en wortelden uiteindelijk ook in Coevorden. De andere kinderen bleven in de buurt van dat ouderlijk nest om daar een leven op te bouwen. De oudste dochter runde samen met haar man café de Zwaan, het lokale café in Jutphaas. Deze plek werd niet alleen belangrijk voor hun gezin, maar ook voor ons, de almaar uitdijende familie. Want zodra er wat te vieren was werden die feestjes als het zo uitkwam daar gevierd. In mijn herinneringen hebben we heel wat feestjes gevierd, maar het was niet altijd feest, het waren niet altijd goede tijden. De jongste zoon verloor veel te vroeg zijn vrouw en of het nog niet genoeg was, ook nog zijn zoon. En in 2008 overleed de jongste dochter van het gezin, de tante waar alle tweeëntwintig neven en nichten allemaal erg goed mee overweg konden. We moesten verder zonder hen.

Maar vergeten doen we ze niet.

Zo groeiden wij allemaal op met familieleden op afstand, maar het contact werd door alle partijen goed bijgehouden. Op verjaardagen werd er gebeld of er werd een kaartje gestuurd en bij bijzondere jubilea werden de afstanden overbrugd zodat men elkaar in de ogen konden kijken. Ook werd er in de (spaarzame) vakanties geruild van huis en haard. Zo ruilden mijn ouders met de familie in Coevorden van huis, wij daar en zij in ons huis op Terschelling. Vele jaren waren de ouders, Ben en Agatha daar natuurlijk bij totdat zij wegvielen en hun kinderen ineens Geen Kind meer waren, ooit zo mooi bezongen door Karin Bloemen.

De kinderen werden ineens de oudere generatie.

En hun kinderen vormden weer een nieuwe generatie gezinnen waardoor het hele proces van een eigen plek vinden, een leven opbouwen, kinderen krijgen en kinderen opvoeden weer van voren af aan begon. Inclusief tegenslagen op allerlei vlakken én verliezen. Maar zoals het bekende spreekwoord ‘Zoals de ouden zongen, piepen de jongen’ het zo mooi zegt, ook deze generatie probeerde ondanks de afstanden de contacten zo warm mogelijk te houden. Er waren trouwfeestjes, bijzondere verjaardagen en zo nu en dan zelfs een reünie zodat alle neven en nichten elkaar weer even zagen. Dat voelde nooit vreemd, dat voelde alsof we elkaar daags ervoor nog gezien hadden.

Zelfs de Kouwe Kant kreeg het er warm van!

Maar ondertussen naderen wij, de ‘piepende jongen’, ook de leeftijden welke aan slijtage onderhevig zijn. En daarmee als vanzelf onze ouders ook, over het algemeen nog veel meer natuurlijk want het leven is nu eenmaal eindig. Dat besef krijgt steeds meer grip in ons leven, maar ook dat kunnen we gelukkig heel goed met elkaar delen, mede dankzij de communicatiemiddelen van vandaag de dag. Zo houden wij neven en nichten elkaar mooi op de hoogte van het wel en wee van onze ouders.

Het zijn krachtige schakels die de Smid gesmeed heeft!

Dat hebben we aan onze ouders te danken, zij zijn ons daarin voorgegaan. En onlangs waren we weer getuige van de kracht van die verbinding tussen die broers en zussen die ik hierboven beschreven heb. Want er was ineens een broer op Terschelling die door een oogziekte blind geworden is, mijn vader. Hij moest daardoor zes weken geleden verhuizen naar een kamer in het woonzorgcentrum op Terschelling en voelde zich enorm verdwaald en alleen. Want er viel ontzettend veel weg, zoals boeken of de krant lezen, appen, mailen en het ergste, zoals hij zelf zegt, iemand niet meer in de ogen kunnen kijken voor een praatje of tijdens een goed gesprek! Dat doet hem pijn. Enorme pijn, die hij natuurlijk zelf moet dragen want wij hebben nog wel het licht in de ogen en dan is het moeilijk voor te stellen.

Hij draagt zijn kruis en wij kunnen hem niet helpen deze last te verlichten…

Zijn jongere zus (89) uit Coevorden werd daar onrustig van. Normaal belde ze hem regelmatig op en hadden ze het over van alles en nog wat, maar ook over het feit dat het niet meevalt, dat ouder worden. Maar dat bellen ging niet meer want haar broer (91) kon zijn mobiele telefoon én de huistelefoon niet meer bedienen.

Waarmee zijn afhankelijkheid nóg ondraaglijker werd.

Zuslief voelde dat en overlegde met haar geliefde man (87): “Ik wil naar mijn broer!” En zo geschiedde. Hun kinderen wilden daar graag aan meehelpen en de jongste zoon kon het uitvoeren. Hij bracht ze met de auto naar Harlingen alwaar ze gedrieën met de snelboot rond lunchtijd op het eiland aanmeerden. Na een heerlijke lunch liepen ze met rollator en wandelstok, zoals het een goede senior betaamt, naar het woonzorgcentrum. Mijn zus was op de hoogte en in afwachting van de hereniging van onze vader met zijn zus en zwager (en neef natuurlijk!).

Hij zag ze niet binnenkomen.

Na herkenning en intense knuffels van zijn jongere zus kwam de humor bij mijn vader om de hoek kijken, de humor die in onze familie altijd aanwezig is en de ondraaglijke pijn van lijden of verlies, enigszins draaglijker maakt:

“Hoe is het in godsnaam mogelijk dat jullie helemaal hierheen gekomen zijn om deze blinde vink te bekijken!”